Suriye’de Ahmed Şara yönetimi döneminde hazırlanan eğitim kitaplarında Türkiye ve Osmanlı Devleti’ne dair anlatımlar revize edildi. Esad döneminde kullanılan “Osmanlı işgali” ve “Türklerin zulmü” gibi ifadeler kaldırılırken, Hatay’ı Suriye sınırları içinde gösteren haritaların büyük bir kısmı yeniden tasarlandı.
Türkiye gazetesinden Müzeyyen Bıyık’ın haberine göre, 2025-2026 eğitim öğretim yılına ait ders kitaplarındaki değişiklikler değerlendirildi. Eğitim içeriklerini inceleyen IMPACT-se kuruluşunun raporu, Osmanlı Devleti ve Türkiye’nin önceki dönemlere göre farklı bir biçimde ele alındığını ortaya koydu.
HATAY HARİTALARDA TÜRKİYE’YE DAHİL EDİLDİ
Yeni ders kitaplarındaki değişikliklerin en dikkat çekici kısımlarından biri Hatay’a dair haritalarda görüldü.
Esad döneminde Suriye toprağı olarak gösterilen Hatay, güncellenen haritaların büyük çoğunluğunda Türkiye sınırlarına dahil edildi.
Üçüncü sınıf sosyal bilgiler kitabındaki Suriye haritalarının neredeyse tamamı değiştirilirken, dokuzuncu sınıf tarih kitabında Hatay’ın 1939 yılında Türkiye’ye katılmasını eleştiren ifadeler kaldırıldı.
IMPACT-se raporunda bu değişiklikler, Suriye’nin Hatay üzerindeki tarihsel toprak iddialarından uzaklaşmasının bir göstergesi olarak değerlendirildi.
OSMANLI İÇİN KULLANILAN İFADELER DEĞİŞTİ
Yeni müfredatta, 1916 yılında Şerif Hüseyin önderliğinde Osmanlı Devleti’ne karşı başlatılan Arap Ayaklanması’nın anlatımı da değişikliğe uğradı.
Eski kitaplarda “Büyük Arap Devrimi” olarak adlandırılan olay, yeni metinlerde “Hüseyin bin Ali’nin İsyan Hareketi” olarak tanımlandı.
Ayaklanmanın amacı için kullanılan “Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak” ifadesinin yerini ise “Arap topraklarını Osmanlı Devleti’nden ayırmak” aldı.
Birinci Dünya Savaşı dönemine ilişkin bölümde yer alan “Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak” ifadesi ise “Osmanlıları bölgeden çıkarmak” şeklinde değiştirildi.
Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan “Arapların Kasabı” nitelemesi de yeni metinden çıkarıldı.
ARAP MİLLİYETÇILIĞI YERİNE İSLAMİ VURGU
Ders kitaplarındaki değişiklikler sadece Osmanlı tarihiyle sınırlı kalmadı.
IMPACT-se’nin 130 ders kitabını incelediği araştırmada, yeni müfredatta Arap milliyetçiliğinin yerine İslam medeniyeti ve ümmet kavramlarının daha fazla ön plana çıkarıldığı belirtildi.
Eski kitaplarda öğrencilerin “vatana hizmet etmeye” hazırlanmasından bahsedilirken, yeni metinlerde “dine ve ümmete hizmet etmek” ifadesine yer verildi.
Öğrencilerin kanuna saygılı bireyler olarak yetiştirilmesi hedefinin yerini ise İslam şeriatına saygı vurgusu aldı.
SURİYE EĞİTİM BAKANLIĞINDAN AÇIKLAMA
Suriye Eğitim Bakanlığı, müfredattaki değişikliklerin gündeme gelmesinin ardından yaptığı açıklamada, Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana yalnızca Ocak 2025’te sınırlı bir düzenleme gerçekleştirildiğini bildirdi.
Bakanlık bunun dışında yeni bir değişiklik yapılmadığını savunurken eğitim programlarının Suriye toplumunun kültürel ve sosyal çeşitliliğini dikkate aldığını belirtti.
